RÜZGÂR ENERJİSİ İLE İLGİLİ MEVZUAT

1. 3/3/2001 tarih ve 24335 Sayılı ELEKTRİK PİYASASI KANUNU; EPDK

2. 10/05/2005 tarih ve 5346 Sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun; EPDK

3. 04 /08/2002 tarihli ve 24836 sayılı ELEKTRİK PİYASASI LİSANS YÖNETMELİĞİ; EPDK

4. Yönetmelik, tebliğ ve kurul kararları; TEİAŞ, EPDK, ETKB

RÜZGÂR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN

ÖN ETÜT ve KAYNAK BELİRLEME ÇALIŞMALARI Bir rüzgar enerjisi yatırımı için, kullanılacak olan finasmanın geri dönüşünde ve yatırımın

yapılabilirliğinin belirlenmesinde, sağlıklı yapılmış ön etütler ve rüzgar kaynak değerlendirmesi işin temelini oluşturur. Buna göre, rüzgar enerjisi

yatırımlarında aşağıda özetlenen adımlar önerilir.

1. Saha seçimi:

Rüzgar enerji santralı yatırımı için ilk yapılması gereken iş yeterli rüzgar kaynağına sahip saha seçimidir. Saha seçimi Türkiye Rüzgar Enerjisi Potansiyel Atlası ( REPA ) ile yapılabilir. REPA ile seçilen sahanın uygunluğu rüzgar göstergeleri 1 incelenerek doğrulanmalıdır. Eğer mümkünse, seçilen saha civarındaki DMİ rüzgar verileri ve diğer rüzgar enerjisi amaçlı rüzgar ölçümleri dikkate alınmalıdır.

2. Seçilen sahada mevcut başvuru durumunun araştırılması.

3. Seçilen sahada arazi yapısı, arazi mülkiyeti, ulaşım imkanları, trafo merkezlerine olan uzaklıları gibi parametrelerin belirlenmesi

4. Seçilen sahada bir uzman tarafından belirlenen rüzgar ölçüm noktasında standartlara uygun olarak en az 1 yıl olmak üzere enerji amaçlı rüzgar ölçümlerinin yapılması.

5. Rüzgar ölçümü ile elde edilen rüzgar verilerinin analiz edilmesi ve gerekli raporların hazırlanması ile yatırım kararının alınması.

6. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na ( EPDK ) lisans başvurusu yapılması.


Saha seçiminde doğanın kendisi gerçek bir yol göstericidir. Ağaç ve çalılık gibi biyolojik belirtiler, aşınmalar ve erozyon gibi rüzgarın oluşturduğu jeolojik belirtiler, yöre halkının gözlemleri, yel değirmeni gibi rüzgar uygulamaları, tape adı gibi rüzgarı çağrıştıracak yerel isimler, türküler ve maniler gibi kültürel belirtiler rüzgar kaynağı hakkında destekleyici bilgi verir. Rüzgarın fiziksel nesneler üzerinde oluşturduğu etkilere göre hazırlanmış ve arazi incelemesinde kabaca rüzgar kaynağı öngörmede kullanılan bir takım standart çizelgeler de mevcuttur; Griggs-Putnam ve Beaufort skalası.

http://www.windenergy.com/is_wind/griggs-putnam.htm ,
http://www.heinz-kratz.de/beaufort.htm

Seçilen sahada rüzgar enerji santralı kurmak fiziksel, çevresel, teknik ve yasal açılardan mümkün olmayabilir. Bu nedenle şu kriterler dikkate alınmalıdır:

• Sahaya ulaşım kolaylığı
• Enerji nakil hatlarının ve trafo merkezlerinin güç kapasitesi
• Üretilecek enerjinin nakli için trafo merkezlerine olan uzaklık
• Sahanın yol ve diğer çalışmalar için işlenme kolaylığı
• Arazinin eğimi
• Sahanın alansal olarak yeterliliği
• Sahada arazi kullanım şekli ve mülkiyeti
• Sahanın bitki örtüsü
• Sahanın hakim rüzgar yönüne göre durumu
• Sahanın yerleşim birimlerine olan uzaklığı
• Sahanın imar durumu
• Sahanın askeri ve sivil radar ve benzer tesislere olan yakınlığı
• Sahanın sit, milli park, orman arazisi veya diğer kapsamda olup olmadığı
• Sahanın doğal yaşam etkinlikleri ve ekolojik açısıdan önemi
• Sahanın jeolojik yapısı
• Yeraltı su kaynaklarının analizi
• Yakın civarda yaşayanların rüzgar santrallarına bakış açısı
• Sahanın buzlanma, yağmur, yıldırım ve atmosferik kararlılık durumları
• GSM kapsama alanının tespiti
• Yasal yükümlülükler
• Yerel elektrik dağıtım şirketi ile yapılacak görüşmelerin sonuçları

RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYEL BELİRLEME ÇALIŞMALARI

Rüzgar enerjisinden yararlanmak amacıyla sürdürülen çalışmaların ilkini potansiyel belirleme çalışmaları oluşturmaktadır.

Türkiye'de genel amaçlı rüzgar ölçümleri, diğer meteorolojik ölçümlerle birlikte Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (DMİ) tarafından yapılmaktadır.

Ülke genelinde rüzgar enerjisi kaynağına dayalı plan ve programların yapılabilmesi, bu kaynağın potansiyelinin belirlenmesi ile mümkündür.

Bu amaçla, DMİ' ne ait istasyonların 1970-1980 yılları arasındaki kayıtları değerlendirilmiş ve ülke genelindeki doğal rüzgar enerjisi dağılımı genel olarak belirlenmiştir.

Ancak, rüzgardan elektrik enerjisi üretimine yönelik çalışmalarda ayrıntılı rüzgar potansiyel değerlendirme çalışmaları gerekli olmaktadır.

Bu amaç doğrultusunda ülkemizde, ilk aşamada belirlenmiş olan ve rüzgar enerjisi yönünden umut verici yerlerde yapılan etütler ile rüzgardan enerji üretimine elverişli olabilecek bölgelere RÜZGAR ENERJİSİ GÖZLEM İSTASYONLARI kurulup veri toplanmaya başlanmıştır.

Bu istasyonlarda düşük güçlü mikro işlemci kontrollü veri toplama sistemleri kullanılmaktadır. Ölçümler çoğunlukla 10 metre yükseklikte alınmakla birlikte 30 metre yükseklikte alınan ölçümler de mevcuttur.

Veriler birer saatlik ve 10 dakikalık periyotlarla toplanmakta, yazılım programı kullanılarak işlenmekte ve arşivlenmektedir.

EİE rüzgar enerjisi gözlem istasyonlarına ait aylık ortalama rüzgar hızları ve rüzgar yönleri güncellenmekte ve ücretsiz olarak yayımlanmaktadır.

Buna karşılık, elde edilen rüzgar hız istatistikleri ve rüzgar yön verisi kurum ve kuruluşlara ücreti karşılığında verilmektedir. Data satın almak isteyen özel sektör ve veya tüzel kişiler, data satın alma talep formunu doldurup, ücretini yatırdıktan sonra datayı kurumun belirleyeceği bir tarihte alabilmektedirler.

EİE'nin ölçüm istasyonlarından elde edilen ortalama rüzgar hızları, bu bölgelerin bir çoğunun rüzgar enerjisi uygulamaları için elverişli olduğunu göstermektedir.

Bu sonuçlar bazı firmaları rüzgar tarlaları kurmak için cesaretlendirmiş ve kendi rüzgar ölçümlerini yapmasına neden olmuştur.

Firmaların sunduğu ön fizibilite ve fizibilite raporları EİE Rüzgar Enerjisi Şubesi tarafından gerek yasal mevzuatlar

açısından gerekse de WAsP ve WindPro yazılımları ile SANTRAL SAHASINDAN ÜRETİLEBİLECEK ENERJİ MİKTARININ

TESPİTİ VE OPTİMUM TARLA TASARIMININ değerlendirilmesi açısından incelenmektedir.

 TÜRKİYE RÜZGAR ATLASI PROJESİ

EİE,DMİ ile işbirliği yaparak rüzgar enerji kaynağının değerlendirilmesine ve planlamalarına referans oluşturmak, rüzgar enerji dönüşüm

sistemlerine uygun olan yerleri belirlemek amacıyla Türkiye'nin Rüzgar Atlasını hazırlamıştır.

Türkiye Rüzgar Atlası 150  TL karşılığında EIE

Idaresi Genel Müdürlüğünden temin edilebilir.


Rüzgar atlasının hazırlanmasında ilgili istasyonlar için rüzgar ölçüm verileri, arazi pürüzlülük bilgileri, yakın çevresel engel bilgileri ve harita bilgileri

(topografya) gerekli olmaktadır.

Bu amaçla ilk olarak 1/25000 ölçekli 193 pafta şeklinde diskette sayısallaştırılmış harita ve hard copy alımı yapılmış

ve 96 istasyona ait meteorolojik rüzgar datası DMİ'den temin edilmiştir.

Rüzgar atlas çalışmasının metodu genel olarak;

1. DMİ İstasyonlarına ait yakın çevresel engel bilgilerinin tespit edilmesi

2. Arazi pürüzlülük bilgilerinin sayısal harita üzerine işlenmesi

3. Tespit edilen yakın çevresel engel bilgilerinin, arazi pürüzlülük bilgilerinin ve DMİ'nin rüzgar ölçümlerinin WASP formatına dönüştürülerek

bilgisayar ortamına aktarılması

4. SURFER bilgisayar programı ile ilgili haritaların oluşturulması

5. Çıktıların alınması ve yayınlanması

şeklindedir.